تبدیل توان (وات، کیلووات و اسب بخار)
توان نرخ مصرف یا تولید انرژی است و در لوازم برقی، موتور خودرو و نیروگاه ها کاربرد دارد. لوازم خانگی با وات و کیلووات (kW)، موتور خودرو با اسب بخار (hp) و نیروگاه ها با مگاوات (MW) بیان می شوند.
توجه کنید که «اسب بخار» چند تعریف دارد؛ در این ابزار از اسب بخار متریک (PS) برابر ۷۳۵٫۵ وات استفاده می شود که در مشخصات خودروهای اروپایی و ایرانی رایج است.
این مبدل واحد توان بین وات، کیلووات، مگاوات و اسب بخار به صورت دقیق تبدیل می کند. پایین تر هم فرمول و جدول سه تبدیل پرتکرار دیگر را آورده ایم که کاربران زیاد دنبالشان هستند: تبدیل توان به آمپر، تبدیل توان به گشتاور و تبدیل توان به هزینه برق.
منظورتان «توان» در ریاضی است؟
واژهٔ «توان» دو معنی کاملاً متفاوت دارد. این صفحه دربارهٔ توان فیزیکی (وات و اسب بخار) است. اگر دنبال توان ریاضی هستید — مثل توان کسری و رادیکال، توان منفی یا لگاریتم — سراغ ابزار محاسبات پایه ریاضی بروید که تب های جداگانهٔ توان، جذر و لگاریتم دارد.
تبدیل های پرکاربرد توان
با این ابزار می توانید
- توان موتور خودرو را بین اسب بخار و کیلووات تبدیل کنید.
- توان لوازم برقی (وات) را به کیلووات برگردانید.
- توان نیروگاه یا تجهیزات صنعتی (مگاوات) را مقایسه کنید.
- مشخصات فنی خارجی را به واحد آشنا تبدیل کنید.
مثال کاربردی
فرض کنید موتور خودرویی ۱۰۰ اسب بخار قدرت دارد و می خواهید معادل آن را بر حسب کیلووات بدانید. کافی است ۱۰۰ را در واحد «اسب بخار» وارد کنید؛ نتیجه ۱۰۰ × ۷۳۵٫۵ = ۷۳٬۵۵۰ وات یعنی حدود ۷۳٫۵ کیلووات می شود.
جدول تبدیل اسب بخار به کیلووات (توان موتور خودرو)
در برگهٔ فنی خودرو معمولاً توان بر حسب اسب بخار نوشته می شود ولی در استانداردهای اروپایی و بیمه با کیلووات کار می کنند. اعداد زیر با همین ابزار تولید شده اند:
در جهت معکوس: هر کیلووات ۱٫۳۶ اسب بخار است؛ پس ۵۰ کیلووات ≈ ۶۸، ۷۵ کیلووات ≈ ۱۰۲ و ۱۰۰ کیلووات ≈ ۱۳۶ اسب بخار.
تبدیل توان به آمپر (توان به جریان)
توان و جریان دو کمیت متفاوت اند و بدون دانستن ولتاژ نمی توان یکی را به دیگری تبدیل کرد. رابطه در برق تک فاز و سه فاز فرق می کند:
برای وسایل مقاومتی خانگی (بخاری برقی، المنت، لامپ رشته ای) ضریب توان تقریباً ۱ است، پس در برق ۲۲۰ ولت کافی است وات را بر ۲۲۰ تقسیم کنید:
برای موتورهای سه فاز ۳۸۰ ولت با ضریب توان ۰٫۸۵، مخرج کسر برابر ۵۵۹٫۵ می شود:
ضریب توان موتورها بین ۰٫۷۵ تا ۰٫۹ متغیر است؛ برای انتخاب کابل و کلید حتماً عدد روی پلاک موتور و ضریب اطمینان را در نظر بگیرید.
تبدیل توان به گشتاور
توان و گشتاور از طریق دور موتور به هم وصل می شوند؛ یعنی یک موتور با توان ثابت، در دور پایین گشتاور بیشتری تولید می کند. فرمول کاربردی:
برای تبدیل خود واحد گشتاور (نیوتون متر، کیلوگرم متر، پوند-فوت) از مبدل گشتاور استفاده کنید.
تبدیل توان به هزینه برق
آنچه قبض برق حساب می کند توان نیست، انرژی است: توان ضربدر مدت زمان. یعنی اول باید کیلووات ساعت مصرف را به دست بیاورید و بعد در تعرفه ضرب کنید:
مثال: یک بخاری برقی ۲۰۰۰ واتی (۲ کیلووات) که روزی ۵ ساعت و ۳۰ روز کار کند، ۲ × ۵ × ۳۰ = ۳۰۰ کیلووات ساعت در ماه مصرف می کند. کافی است این عدد را در تعرفهٔ برق خودتان ضرب کنید.
تعرفهٔ برق خانگی ایران پلکانی است و بسته به الگوی مصرف، فصل و منطقه تغییر می کند؛ نرخ دقیق را از قبض یا سایت شرکت توزیع برق منطقهٔ خودتان بگیرید.