تبدیل فشار (بار، اتمسفر، psi و پاسکال)
فشار در زندگی روزمره زیاد دیده می شود: فشار باد لاستیک خودرو، فشار خون، فشار مخزن گاز و کاربردهای صنعتی. هر حوزه واحد خودش را دارد؛ بار (bar) و psi برای لاستیک، میلی متر جیوه (mmHg) برای فشار خون، و پاسکال (Pa) به عنوان واحد استاندارد علمی.
چون این واحدها ضریب های بزرگ و متفاوتی دارند (مثلاً ۱ بار = ۱۰۰٬۰۰۰ پاسکال)، تبدیل ذهنی آن ها دشوار و مستعد خطاست.
این مبدل واحد فشار بین پاسکال، کیلوپاسکال، بار، اتمسفر، psi و میلی متر جیوه به صورت دقیق تبدیل می کند.
تبدیل های پرکاربرد فشار
جدول فشار باد لاستیک: psi به بار
پرکاربردترین تبدیل همین است، چون دفترچهٔ خودرو معمولاً psi می نویسد ولی پمپ باد جایگاه ها در ایران «بار» نشان می دهد. اعداد زیر خروجی واقعی همین مبدل است:
در جهت معکوس:
نکته: در گفتار روزمره «پوند» همان psi است (مخفف pound per square inch)؛ پس «۳۲ پوند باد» یعنی ۳۲ psi یعنی حدود ۲٫۲ بار. فشار باد را همیشه روی لاستیک سرد اندازه بگیرید.
فشار گیج و فشار مطلق (ابسولوت) — تفاوت مهمی که مبدل انجام نمی دهد
این یکی تبدیل واحد نیست، بلکه تغییر مبدأ اندازه گیری است و برای همین با هیچ ضریب ثابتی به دست نمی آید. گیج های معمولی (مثل پمپ باد یا مانومتر) فشار را نسبت به هوای اطراف می سنجند، یعنی وقتی به هوای آزاد وصل اند صفر نشان می دهند. فشار مطلق اما از خلأ کامل شمرده می شود:
مثال: لاستیکی که گیج ۲٫۲ بار نشان می دهد، فشار مطلقش ۳٫۲۱ بار است؛ و ۳۲ psi گیج معادل ۴۶٫۷ psi مطلق می شود. اول عدد را با این فرمول تصحیح کنید و بعد آن را به مبدل بالا بدهید. در ارتفاعات، فشار جو کمتر از ۱٫۰۱۳ بار است و این اختلاف کوچک تر می شود.
تبدیل فشار به نیرو
فشار و نیرو یکی نیستند؛ برای رسیدن از فشار به نیرو باید سطح را بدانید:
مثال: فشار ۲ بار (۲۰۰٬۰۰۰ پاسکال) روی پیستونی با سطح ۱۰ سانتی متر مربع (۰٫۰۰۱ متر مربع) نیرویی برابر ۲۰۰ نیوتون تولید می کند. با ۵ بار روی سطح ۱۰۰ سانتی متر مربع، نیرو به ۵٬۰۰۰ نیوتون می رسد. برای تبدیل خود واحد نیرو از مبدل نیرو استفاده کنید.
فشار خون و سانتی متر جیوه
فشار خون با میلی متر جیوه بیان می شود؛ فشار ۱۲۰ روی ۸۰ یعنی ۱۲۰ mmHg سیستولیک و ۸۰ mmHg دیاستولیک که معادل ۱۶٫۰۰ و ۱۰٫۶۷ کیلوپاسکال است. اگر جایی سانتی متر جیوه (cmHg) دیدید، کافی است عدد را در ۱۰ ضرب کنید تا به میلی متر جیوه برسد و بعد آن را وارد مبدل کنید؛ مثلاً ۱۲ cmHg همان ۱۲۰ mmHg است. برای مقایسه، هر بار برابر ۷۵۰٫۰۶ میلی متر جیوه است.
با این ابزار می توانید
- فشار باد لاستیک را بین بار و psi تبدیل کنید.
- فشار خون (میلی متر جیوه) را به واحد دیگر برگردانید.
- فشار مخزن و تجهیزات صنعتی را بین اتمسفر، بار و پاسکال مقایسه کنید.
- مشخصات فنی خارجی (psi) را به واحد آشنا تبدیل کنید.
مثال کاربردی
فرض کنید دفترچهٔ خودرو فشار باد لاستیک را ۳۲ psi توصیه کرده، اما پمپ باد شما «بار» نشان می دهد. کافی است ۳۲ را در واحد «psi» وارد و مقصد را «بار» بگذارید؛ نتیجه ۳۲ × ۰٫۰۶۹ ≈ ۲٫۲ بار می شود.