محاسبه مالیات حقوق ۱۴۰۵ و مالیات بر ارزش افزوده
این ابزار دو محاسبهٔ متفاوت را در یک صفحه جمع کرده، چون مخاطبشان یکی است: حسابدار، مدیر مالی و هر کسی که فیش حقوقی یا فاکتور صادر می کند. تب مالیات حقوق با پلکان های ۱۴۰۵ کار می کند و تب ارزش افزوده هم می تواند مالیات را به مبلغ اضافه کند و هم از مبلغ کل بیرون بکشد — کاری که موقع کنترل فاکتورهای دریافتی مدام لازم می شود.
سقف معافیت مالیات حقوق به ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان در ماه (۴۸۰ میلیون تومان در سال) رسیده است. یعنی هر کسی که دریافتی ماهانه اش تا ۴۰ میلیون تومان باشد، هیچ مالیاتی نمی پردازد. نرخ عمومی مالیات بر ارزش افزوده هم ۱۰٪ است.
جدول پلکانی مالیات حقوق ۱۴۰۵ (ماهانه)
نرخ هر پله فقط روی مازادِ همان بازه اعمال می شود، نه روی کل حقوق. این مهم ترین نکته ای است که در محاسبهٔ دستی اشتباه می شود: کسی که ۹۰ میلیون تومان حقوق می گیرد، ۱۵٪ کل حقوقش را مالیات نمی دهد.
| بازهٔ درآمد ماهانه (تومان) | نرخ مالیات |
|---|---|
| تا ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | معاف |
| مازاد بر ۴۰ تا ۸۰ میلیون | ۱۰٪ |
| مازاد بر ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون | ۱۵٪ |
| مازاد بر ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون | ۲۰٪ |
| مازاد بر ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلیون | ۲۵٪ |
| مازاد بر ۱۴۰ میلیون | ۳۰٪ |
جدول آمادهٔ خالص و ناخالص حقوق ۱۴۰۵
| حقوق ناخالص ماهانه | مالیات | خالص پس از مالیات | نرخ مؤثر |
|---|---|---|---|
| ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۰ | ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۰٪ |
| ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۴۹٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲٫۰۰٪ |
| ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵۸٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳٫۳۳٪ |
| ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۷۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵٫۰۰٪ |
| ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۹۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۷٫۰۰٪ |
| ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۰۹٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۹٫۱۷٪ |
| ۱۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۱٫۴۳٪ |
| ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۴٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۷٫۰۰٪ |
همهٔ ارقام با اجرای واقعی همین ابزار تولید شده اند. ستون «نرخ مؤثر» چیزی است که واقعاً از جیب شما می رود و همیشه از نرخ پلهٔ آخر کمتر است: کسی که در پلهٔ ۳۰٪ قرار دارد و ۲۰۰ میلیون می گیرد، در عمل ۱۷٪ مالیات می دهد نه ۳۰٪.
یک ترس رایج که بی مورد است: «اگر حقوقم کمی بالا برود و وارد پلهٔ بعدی شوم، خالص دریافتی ام کم می شود.» این اتفاق در سیستم پلکانی هرگز نمی افتد. با افزایش حقوق از ۸۰ به ۸۱ میلیون، فقط همان یک میلیون اضافه با نرخ ۱۵٪ مالیات می خورد و خالص شما بالاتر می رود، نه پایین تر.
مالیات بر ارزش افزوده — و کاری که اکثر ماشین حساب ها نمی کنند
نرخ عمومی مالیات بر ارزش افزوده ۱۰٪ است، اما نکتهٔ عملی این است که در کار روزمره دو مسیر متفاوت لازم می شود و اکثر ابزارها فقط یکی را دارند:
- افزودن (وقتی فاکتور صادر می کنید): مبلغ خالص را دارید و می خواهید مالیات را رویش بگذارید. مبلغ کل = خالص × ۱٫۱۰
- استخراج (وقتی فاکتور دریافت می کنید): فقط مبلغ کل روی فاکتور نوشته شده و باید بفهمید چقدرش مالیات بوده. خالص = کل ÷ ۱٫۱۰ و مالیات = کل − خالص
خطای رایج: برای استخراج، ۱۰٪ مبلغ کل را کم نکنید. مالیاتِ نهفته در یک فاکتور ۱۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانی برابر ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است، نه ۱۱٬۰۰۰٬۰۰۰. تب «مبلغ شامل مالیات» در ابزار بالا دقیقاً برای همین ساخته شده.
| مبلغ بدون مالیات | ارزش افزوده ۱۰٪ | مبلغ قابل پرداخت |
|---|---|---|
| ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۱۰۰٬۰۰۰ |
| ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۱٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
نرخ ۱۰٪ در ابزار قابل ویرایش است، چون بعضی کالاها و خدمات نرخ متفاوت یا معافیت دارند و نرخ عمومی هم می تواند با قانون بودجه تغییر کند.
مثال محاسبه شده — فیش حقوقی ۱۰۰ میلیونی
۴۰ میلیون اول → معاف → ۰
۴۰ میلیون بعدی (۴۰ تا ۸۰) × ۱۰٪ → ۴٬۰۰۰٬۰۰۰
۲۰ میلیون بعدی (۸۰ تا ۱۰۰) × ۱۵٪ → ۳٬۰۰۰٬۰۰۰
جمع مالیات = ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان · خالص پس از مالیات = ۹۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
نرخ مؤثر ۷٪ — با اینکه آخرین پلهٔ این حقوق ۱۵٪ است.
نکاتی که در محاسبهٔ مالیات حقوق باید بدانید
- مبنا، درآمد مشمول مالیات است نه هر ریالی که واریز می شود. اقلامی مثل حق بیمهٔ سهم کارمند، عیدی تا سقف معافیت و برخی مزایای غیرنقدی از مبنا کسر یا معاف اند. عدد ورودی ابزار باید درآمد مشمول باشد.
- پلکان ها ماهانه اند. اگر رقم سالانه دارید، بر ۱۲ تقسیم کنید و سپس وارد ابزار نمایید.
- کارفرما مکلف به کسر و ایصال است. مالیات حقوق را کارفرما کسر و تا پایان ماه بعد به سازمان امور مالیاتی پرداخت می کند؛ تأخیر جریمه دارد.
- اعداد سالانه اند و در فروردین عوض می شوند. پلکان ها و سقف معافیت را قانون بودجه تعیین می کند. این صفحه بر مبنای ارقام ۱۴۰۵ است؛ در ابتدای هر سال با بخشنامهٔ سازمان امور مالیاتی تطبیق دهید.
- مالیات مشاغل و اشخاص حقوقی جدا است. این جدول فقط برای درآمد حقوق است و به مالیات کسب وکار یا مالیات شرکت ها ربطی ندارد.