محاسبه مقرری بیمه بیکاری — مبلغ و مدت
کسی که کارش را از دست می دهد دو سؤال فوری دارد: ماهی چقدر می گیرم و تا کِی. جواب هر دو فرمول مشخصی دارد که به سه چیز بستگی دارد: متوسط مزد دو سال آخر، تعداد افراد تحت تکفل، و سابقهٔ پرداخت حق بیمه. ابزار بالا هر سه را می گیرد و مبلغ ماهانه، مدت دریافت و مجموع تقریبی کل دوره را با هم می دهد.
مقرری ماهانه = (۵۵٪ × متوسط مزد) + (تعداد تکفل × ۱۰٪ × حداقل دستمزد)
ترتیب اعمال کف و سقف مهم است و اکثر ماشین حساب ها اشتباه می کنند: اول سقف ۸۰٪ اعمال می شود و بعد کف حداقل دستمزد. نتیجهٔ عملی اش برای کارگران کم درآمد تعیین کننده است: کسی که متوسط مزدش ۲۰ میلیون تومان بوده، ۵۵٪ آن می شود ۱۱ میلیون — اما چون از حداقل دستمزد (۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ تومان) کمتر است، همان حداقل دستمزد به او پرداخت می شود، نه ۱۱ میلیون.
جدول مقرری ماهانه (بر مبنای حداقل دستمزد ۱۴۰۵)
| متوسط مزد دو سال آخر | بدون تکفل | ۲ تکفل | ۴ تکفل |
|---|---|---|---|
| ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ | ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ | ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ |
| ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ | ۱۹٬۸۲۵٬۱۱۰ | ۲۳٬۱۵۰٬۲۲۰ |
| ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۵٬۳۲۵٬۱۱۰ | ۲۸٬۶۵۰٬۲۲۰ |
| ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۶٬۳۲۵٬۱۱۰ | ۳۹٬۶۵۰٬۲۲۰ |
ارقام بر حسب تومان و با اجرای واقعی همین ابزار تولید شده اند. ردیف اول به خوبی نشان می دهد کف حداقل دستمزد چطور کار می کند: برای متوسط مزد ۲۰ میلیون، هر سه ستون یک عدد است چون محاسبه در همهٔ حالات زیر کف می افتد و به حداقل دستمزد گرد می شود. حداقل دستمزد در ابزار قابل ویرایش است تا با اعلام نرخ جدید شورای عالی کار، بلافاصله به روز شود.
مدت دریافت — جدول ماده ۷
مدت پرداخت مقرری به سابقهٔ پرداخت حق بیمه و وضعیت تأهل بستگی دارد. تفاوت مجرد و متأهل در این جدول بسیار چشمگیر است:
| سابقهٔ پرداخت حق بیمه | مجرد | متأهل / دارای تکفل |
|---|---|---|
| ۶ تا ۲۴ ماه | ۶ ماه | ۱۲ ماه |
| ۲۵ تا ۱۲۰ ماه | ۱۲ ماه | ۱۸ ماه |
| ۱۲۱ تا ۱۸۰ ماه | ۱۸ ماه | ۲۶ ماه |
| ۱۸۱ تا ۲۴۰ ماه | ۲۶ ماه | ۳۶ ماه |
| بیش از ۲۴۰ ماه | ۳۶ ماه | ۵۰ ماه |
حداقل ۶ ماه سابقهٔ پرداخت حق بیمه شرط ورود است؛ کمتر از آن اصلاً مقرری تعلق نمی گیرد. در شرایط خاص — مانند افراد بالای ۵۵ سال با سابقهٔ طولانی — امکان دریافت تا زمان بازنشستگی هم پیش بینی شده است.
پایه = ۵۵٪ × ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰
تکفل = ۲ × ۱۰٪ × ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ = ۳٬۳۲۵٬۱۱۰
جمع = ۲۵٬۳۲۵٬۱۱۰ (زیر سقف ۸۰٪ یعنی ۳۲ میلیون و بالای کف)
مقرری ماهانه = ۲۵٬۳۲۵٬۱۱۰ تومان · مدت = ۲۶ ماه
مجموع کل دوره ≈ ۶۵۸٬۴۵۲٬۸۶۰ تومان
شرایطی که باید داشته باشید (و چیزی که مقرری را قطع می کند)
- بیکاری باید بدون میل و ارادهٔ خودتان باشد. این مهم ترین شرط است — استعفا مشمول بیمهٔ بیکاری نمی شود.
- حداقل ۶ ماه سابقهٔ پرداخت حق بیمه پیش از بیکاری.
- مهلت اعلام: ۳۰ روز از تاریخ بیکاری برای مراجعه به ادارهٔ کار و ثبت درخواست.
- آمادگی برای کار. باید مهارت و آمادگی اشتغال داشته باشید و در دوره های کارآموزی شرکت کنید.
- ردِ شغل مناسبی که ادارهٔ کار معرفی می کند.
- مراجعه نکردن ماهانه به ادارهٔ کار و امضا نکردن فرم حضور و آمادگی به کار.
- اشتغال مجدد یا برقراری مستمری بازنشستگی و ازکارافتادگی کلی.
- پایان مدت مقرر در جدول بالا.
خبر خوب برای بازنشستگی: مدت دریافت مقرری بیمهٔ بیکاری جزو سابقهٔ بیمه محسوب می شود. یعنی این دوره از سابقهٔ بازنشستگی شما کم نمی کند، بلکه به آن اضافه می شود.
اگر تازه از کار بیکار شده اید، دو رقم دیگر هم باید در تسویه حساب پیگیری کنید: عیدی و سنوات پایان کار — این ها حق شماست و ربطی به بیمهٔ بیکاری ندارد.