K

محاسبه BSA

ابزار سلامت · محاسبات بالینی

محاسبه BSA (سطح بدن) با چهار فرمول استاندارد

با این ابزار می توانید BSA یا سطح بدن را محاسبه کنید؛ عددی که مساحت کل سطح خارجی بدن را بر حسب مترمربع نشان می دهد. ورودی فقط قد و وزن است و خروجی به صورت همزمان با چهار فرمول رایج (موستلر، دو بوا، هایکوک، گهان و جورج) نمایش داده می شود تا بتوانید نتیجه را با فرمولی که مرجع شماست مقایسه کنید.

برخلاف BMI که یک شاخص غربالگری برای وضعیت وزن است، BSA یک کمیت فیزیکی است و در محاسبات بالینی کاربرد دارد: تعیین دوز برخی داروها، محاسبهٔ برون ده قلبی و نرخ فیلتراسیون کلیه اغلب «به ازای هر مترمربع سطح بدن» بیان می شوند. به همین دلیل دقت این عدد در بعضی زمینه ها اهمیت زیادی دارد.

سطح بدن یک فرد معمولی چقدر است؟

برای بزرگسالان معمولاً بین ۱٫۶ تا ۲٫۰ مترمربع است. جدول زیر خروجی واقعی همین ابزار برای چند قد و وزن رایج است (با دو فرمول پرکاربردتر):

قد ۱۵۰ · وزن ۴۵موستلر ۱٫۳۶۹ · دو بوا ۱٫۳۷۰
قد ۱۶۰ · وزن ۶۰موستلر ۱٫۶۳۳ · دو بوا ۱٫۶۲۲
قد ۱۶۵ · وزن ۵۵موستلر ۱٫۵۸۸ · دو بوا ۱٫۵۹۸
قد ۱۷۰ · وزن ۷۰موستلر ۱٫۸۱۸ · دو بوا ۱٫۸۱۰
قد ۱۷۵ · وزن ۷۵موستلر ۱٫۹۰۹ · دو بوا ۱٫۹۰۳
قد ۱۸۰ · وزن ۸۵موستلر ۲٫۰۶۲ · دو بوا ۲٫۰۴۹
کودک: قد ۱۱۰ · وزن ۲۰موستلر ۰٫۷۸۲ · دو بوا ۰٫۷۷۵

همان طور که می بینید اختلاف فرمول ها معمولاً در حد چند هزارم مترمربع است — یعنی کمتر از یک درصد.

BSA در محاسبه دوز دارو

دوز بعضی داروها — به ویژه در شیمی درمانی — به صورت میلی گرم بر مترمربع تجویز می شود، چون سطح بدن با حجم خون و متابولیسم همبستگی بهتری نسبت به وزن تنها دارد. روش کار ساده است: دوز تجویزشده را در BSA ضرب می کنید. برای مثال، دارویی با دوز ۵۰۰ میلی گرم بر مترمربع برای فردی با BSA برابر ۱٫۸۲، دوز کلی ۹۱۰ میلی گرم می شود.

⚠️ این ابزار صرفاً یک ماشین حساب است. تعیین دوز دارو کار پزشک و داروساز است و به عوامل دیگری مثل عملکرد کلیه و کبد، سن و پروتکل درمانی هم بستگی دارد. هرگز دوز دارویی را بر پایهٔ خروجی این صفحه تغییر ندهید.

کدام فرمول را انتخاب کنم؟

موستلر رایج ترین انتخاب است چون ساده ترین فرمول است و با یک جذر ساده به دست می آید؛ در بیشتر مراکز درمانی همین مبنا قرار می گیرد. دو بوا قدیمی ترین و کلاسیک ترین فرمول است و در منابع مرجع زیاد دیده می شود. هایکوک و گهان و جورج بر پایهٔ داده هایی ساخته شده اند که کودکان را بهتر پوشش می دهند. چون اختلاف عملی این چهار روش برای بزرگسالان معمولی ناچیز است، قاعدهٔ درست این است که همان فرمولی را انتخاب کنید که پروتکل یا پزشک شما تعیین کرده و در طول یک دورهٔ درمان آن را عوض نکنید.

تفاوت BSA با BMI

این دو را نباید با هم اشتباه گرفت. BMI وزن را بر مجذور قد تقسیم می کند و خروجی اش عددی بدون واحد است که فقط برای دسته بندی وضعیت وزن (کمبود وزن تا چاقی) به کار می رود. BSA اما مساحت واقعی سطح بدن بر حسب مترمربع است و دسته بندی «نرمال» و «غیرنرمال» ندارد. دو نفر می توانند BMI یکسان ولی BSA متفاوت داشته باشند، چون فرد قدبلندتر سطح بدن بیشتری دارد. اگر هدف شما ارزیابی وضعیت وزن است، سراغ محاسبه BMI بروید نه این صفحه.

فرمول ها
  • Mosteller: BSA = √(قد(cm) × وزن(kg) ÷ ۳۶۰۰)
  • Du Bois: BSA = 0.007184 × قد(cm)^0.725 × وزن(kg)^0.425
  • Haycock: BSA = 0.024265 × قد(cm)^0.3964 × وزن(kg)^0.5378
  • Gehan & George: BSA = 0.0235 × قد(cm)^0.42246 × وزن(kg)^0.51456
واحدها: وزن (کیلوگرم)، قد (سانتی متر). خروجی بر حسب مترمربع است. این محاسبات برآورد هستند و برای تصمیم های پزشکی باید نظر پزشک ملاک باشد.

سوالات پرتکرار

BSA یا سطح بدن چیست؟

مساحت کل سطح خارجی بدن بر حسب مترمربع که از روی قد و وزن برآورد می شود و در محاسبات بالینی مثل تعیین دوز دارو و برون ده قلبی کاربرد دارد.

سطح بدن یک فرد معمولی چقدر است؟

برای بزرگسالان معمولاً بین ۱٫۶ تا ۲٫۰ مترمربع است. برای نمونه فردی با قد ۱۷۰ سانتی متر و وزن ۷۰ کیلوگرم، سطح بدنی حدود ۱٫۸۲ مترمربع دارد.

کدام فرمول بهتر است؟

موستلر رایج ترین و ساده ترین است و در بیشتر مراکز درمانی مبنا قرار می گیرد. بهترین کار این است که همان فرمولی را انتخاب کنید که پروتکل یا پزشک شما تعیین کرده و در طول درمان تغییرش ندهید.

چرا نتایج فرمول ها کمی فرق می کنند؟

به خاطر ضرایب و توان های متفاوت که از داده های جمعیتی مختلف به دست آمده اند. اختلاف برای بزرگسالان معمولاً کمتر از یک درصد است.

دوز دارو را چطور از روی BSA حساب کنم؟

دوز تجویزشده بر حسب میلی گرم بر مترمربع را در عدد BSA ضرب کنید. مثلاً دوز ۵۰۰ میلی گرم بر مترمربع برای فردی با BSA برابر ۱٫۸۲ معادل ۹۱۰ میلی گرم می شود. تعیین دوز نهایی همیشه بر عهده پزشک است.

تفاوت BSA و BMI چیست؟

BMI عددی بدون واحد برای دسته بندی وضعیت وزن است، ولی BSA مساحت واقعی سطح بدن بر حسب مترمربع است و محدوده نرمال و غیرنرمال ندارد.